Ένα αρχείο γελοιογραφιών και σχεδίων πρεβεζάνικου ενδιαφέροντος -Το ιδιωτικό αρχείο του Σπύρου Σταμουλάκη

Γράφει ο Σπύρος Σκλαβενίτης 

Δρ. Ιστορίας Προϊστάμενος ΓΑΚ Πρέβεζας

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) Πρέβεζας εκφράζουν θερμές ευχαριστίες στη συμπολίτισσά μας κα Ελένη Ροντήρη η οποία παρέδωσε στην υπηρεσία μας το ενδιαφέρον αρχείο του θείου της Σπύρου Σταμουλάκη του Γεωργίου (1913-2002) το οποίο συνίσταται σε τετράδια γελοιογραφιών και φακέλους σχεδίων, δημοσιευμάτων και επιστολών. Ο Σπύρος Γ. Σταμουλάκης ήταν υπάλληλος του Λιμενικού Ταμείου Πρέβεζας, παράλληλα όμως αποτελούσε μια πολύπλευρη καλλιτεχνική φύση. Το αρχείο του αποκαλύπτει αυτές τις πτυχές που εκτείνονται από τη συγγραφή θεατρικών κειμένων μέχρι τη χειροτεχνία και τη ζωγραφική. Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο που διέπει τα θεατρικά του κείμενα και που εκδηλώνεται με τον πιο αντιπροσωπευτικό τρόπο στις γελοιογραφίες του είναι η αίσθηση του χιούμορ και το σατιρικό πνεύμα για πρόσωπα, γεγονότα και καταστάσεις της καθημερινότητας. Οι γελοιογραφίες του κινούνται σε τρεις άξονες. Ο πρώτος αφορά στην διεθνή πραγματικότητα, ο δεύτερος εστιάζει στην ελληνική καθημερινότητα και ο τρίτος σχολιάζει πρεβεζάνικα πρόσωπα και καταστάσεις. Οι γελοιογραφίες του έχουν ενδιαφέρον τόσο για τις απεικονίσεις τους όσο και για τη διαχρονικότητα του μηνύματος ή της οπτικής τους. Παραθέτουμε δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Πρώτον, μια γελοιογραφία με αντικείμενο την επίλυση του Κυπριακού και των διαφορών στο Αιγαίο, όπου απεικονίζεται τραπέζι διάσκεψης στην οποία θα λάβουν μέρος πετρελαϊκές εταιρείες (εικ. 1). Μια άλλη ενδιαφέρουσα γελοιογραφία σατιρίζει το δίλλημα σχετικά με τη ζεύξη Πρέβεζας-Ακτίου: Γέφυρα ή σήραγγα; (εικ. 2). Επιπλέον, στις γελοιογραφίες του με πρεβεζάνικη θεματολογία συναντάμε συχνά στοιχεία τοπικού γλωσσολογικού ή λαογραφικού ενδιαφέροντος. Παραθέτουμε ακόμα δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα, στο πρώτο από τα οποία όπου ερμηνεύεται η επιγραφή ιχθυοπωλείου «ΞΟΥ ΨΑΡΙΑ» που υποδηλώνει τον καθαρισμό (ξύσιμο) των ψαριών (εικ. 3) ενώ στο δεύτερο αποτυπώνεται το παιχνίδι «κότσια» (εικ. 4).

75210695 3144887345526746 4157605454370832384 o

77335597 3144887035526777 1795587253632761856 o

75594597 3144887488860065 1267548963351822336 o
Μια ιδιαίτερη τεχνοτροπία που χρησιμοποιούσε ο Σταμουλάκης αποτελούσε ο συνδυασμός γραμμάτων μιας λέξης προκειμένου με αυτές να απεικονίσει την αντίστοιχη έννοια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η απεικόνιση των εννοιών Πόλεμος – Ειρήνη, όπου οι έννοιες έχουν παρασταθεί ανθρωπόμορφα, ωστόσο για τη σχεδίασή τους έχουν χρησιμοποιηθεί τα γράμματα των εννοιών σε γραμματοσειρά που παρατίθεται κάτω από τη μορφή κάθε έννοιας. (εικ. 5).

75481866 3144887565526724 1522597427196985344 o
Η αγάπη του Σταμουλάκη για την ιδιαίτερη πατρίδα του τον παρακινούσε στη συχνή αρθρογραφία και στην κατάθεση ιδεών και προτάσεων για ζητήματα της πόλης, γεγονός που αποδεικνύει το ειλικρινές ενδιαφέρον του και την αγωνία του για την βελτίωση της εικόνας της Πρέβεζας. Από το σύνολο αυτού του γόνιμου προβληματισμού του, θα παρουσιάσουμε ενδεικτικά μια πρόταση του που ως σύλληψη εντυπωσιάζει, καθώς θα μπορούσε να συγκριθεί με αντίστοιχα έργα που υλοποιήθηκαν στο εξωτερικό πρόσφατα. Το 1962 λοιπόν ο Σταμουλάκης, υπάλληλος τότε του Λιμενικού Ταμείου, πρότεινε την κατασκευή συμπλέγματος τεχνητών νησίδων προεκτεινόμενων στα αβαθή του παλιού λιμανιού (τότε δεν υφίστατο ο νέος λιμενοβραχίονας που γνωρίζουμε σήμερα ως νέο λιμάνι) προκειμένου επ’ αυτών να κατασκευαστούν τουριστικά περίπτερα. Η πρόταση του συνοδευόταν από σχεδιάγραμμα, το οποίο και παρουσιάζουμε (εικ. 6 και εικ. 7, σε λεπτομέρεια) και το οποίο θυμίζει, σε επίπεδο σύλληψης της ιδέας, το τεχνητό σύμπλεγμα νησίδων στο Ντουμπάι που υλοποιήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα.

74561922 3144887605526720 3192074691443425280 o

76268027 3144887612193386 665981365539307520 n
Το σύνολο των γελοιογραφιών και της αρθρογραφίας του ψηφιοποιήθηκε από την υπηρεσία μας και αντίγραφο τους παραδόθηκε στην κα Ροντήρη η οποία το ανάρτησε μαζί με άλλο συναφές υλικό στο προσωπικό της ιστολόγιο https://blogs.sch.gr/rontiri/.
Κλείνοντας, ευελπιστούμε ότι και άλλοι συμπολίτες μας θα ακολουθήσουν το αξιέπαινο παράδειγμα της δωρήτριας κας Ε. Ροντήρη. Θυμίζουμε ότι τα ΓΑΚ Πρέβεζας δέχονται ιδιωτικά αρχειακά τεκμήρια (ιστορικά έγγραφα, βιβλία ή φωτογραφίες) τα οποία μπορούν είτε να παραδοθούν στην πρωτότυπή τους μορφή για φύλαξη στην υπηρεσία μας είτε να δοθούν προσωρινά για ψηφιοποίηση ώστε κατόπιν να επιστραφούν στους ιδιοκτήτες τους.

 



Μιχάλης Μίχος
About Μιχάλης Μίχος 3075 Articles
Δημοσιογράφος (ΜΑ Επικοινωνία & Νέα Δημοσιογραφία) - Μέλος της ΕΣΠΗΤ (Ένωση Συντακτών Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου), Αρχισυντάκτης του PrevezaToday.gr, Παρουσιάζει καθημερινά το πρωινό ενημερωτικό μαγκαζίνο του Prisma 91,6

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.